Sáng nay pha ly cà phê, mở bảng điện ra, tôi lại thấy một màu đỏ quen thuộc. Có lẽ không ít người cũng đang tự hỏi giống tôi: nâng hạng rồi cơ mà, sao thị trường cứ đi xuống thế này?

Một tháng chín nhiều chờ đợi

Nếu ai hỏi tháng 9 vừa rồi của người chơi chứng khoán thế nào, tôi sẽ trả lời: chờ đợi nhiều, nhận lại ít.

Cả thị trường như đếm ngược tới ngày 21/9, ngày Việt Nam chính thức bước lên nhóm thị trường mới nổi. Chuyện nâng hạng đã được nhắc tới suốt nhiều năm, đến mức nhiều người coi nó như một lời hứa: nâng hạng xong, tiền ngoại sẽ ào ạt chảy vào.

Vài ngày trước sự kiện, VN-Index lên gần 1.840 điểm. Không khí trong các nhóm đầu tư khi ấy rộn ràng lắm.

Rồi ngày vui đến. Và thị trường đi xuống.

Hết tháng, VN-Index lùi về quanh 1.769 điểm, mất hơn 63 điểm so với cuối tháng 8. Khối ngoại, những người được chờ đợi sẽ mua vào, lại bán ra nhiều gấp ba tháng trước. Tiền giao dịch mỗi phiên cũng xuống mức thấp nhất trong hơn một năm rưỡi.

Cảm giác hụt hẫng là có thật. Nhưng nếu bình tĩnh nhìn kỹ, câu chuyện không tệ như màu đỏ trên bảng điện.

Tiền đến, nhưng đến từ từ

Điều nhiều người chưa để ý là dòng tiền nâng hạng không đến một lần.

Hãy hình dung thế này: bạn được nhận vào một công ty mới, nhưng lương năm đầu được trả làm bốn đợt. Ngày đầu đi làm, bạn mới nhận một phần mười. Thị trường Việt Nam cũng vậy. Việc đưa vào nhóm mới nổi được chia thành bốn đợt, kéo dài tới tháng 9 năm sau, và đợt đầu tiên chỉ chiếm 10%.

Trong khi đó, lại có những người phải rời đi. Các quỹ chuyên đầu tư vào nhóm thị trường cận biên, nhóm mà Việt Nam vừa bước ra, buộc phải bán bớt cổ phiếu Việt Nam. Người đến thì đến từ từ, người đi thì đi ngay. Thị trường chịu sức ép trong những tuần đầu cũng là điều dễ hiểu.

Nâng hạng rồi, sao tiền ngoại chưa về?

Không chỉ riêng mình

Một điều nữa giúp tôi nhẹ lòng hơn: không chỉ Việt Nam bị rút tiền.

Năm nay, tiền trên thế giới đang đổ về cổ phiếu công nghệ và trí tuệ nhân tạo ở Mỹ. Hàn Quốc, Đài Loan, Ấn Độ, những thị trường lớn hơn mình rất nhiều, đều bị rút ra hàng chục tỷ đô la. Đặt cạnh đó, khoảng 3,6 tỷ đô la rời Việt Nam từ đầu năm không phải là ngoại lệ.

Nghĩa là khối ngoại bán không hẳn vì họ quay lưng với Việt Nam. Họ chỉ đang trôi theo một con sóng lớn hơn nhiều.

Bài học cũ, lần nào cũng mới

Ngồi nhìn lại, tôi thấy câu chuyện tháng 9 thật ra rất quen.

Giới đầu tư có câu: mua khi có tin đồn, bán khi tin thành sự thật. Ở nhiều nước từng được nâng hạng, giá thường tăng mạnh nhất trước ngày sự kiện, lúc mọi người còn đang háo hức. Đến khi tin chính thức về, phần lớn niềm vui đã nằm sẵn trong giá rồi.

Tôi rút ra cho mình ba điều nhỏ:

Tin tốt mà ai cũng biết thì thường không còn rẻ. Mua đúng ngày vui là mua sau đám đông.

Một sự kiện lớn không diễn ra trong một ngày. Dòng tiền nâng hạng còn kéo dài cả năm, các đợt sau vẫn đáng để chờ.

Đừng đặt cả túi tiền vào một lời hứa. Những con số dự báo vài tỷ đô la sẽ chảy vào trong năm tới chỉ là ước tính, không phải cam kết.

Nâng hạng rồi, sao tiền ngoại chưa về?

Ly cà phê tháng mười

Tháng 10 về, tôi sẽ để ý hai chuyện.

Chuyện thứ nhất là kết quả kinh doanh quý 3 của các doanh nghiệp. Mặt bằng giá cổ phiếu hiện không cao, nhưng tiền chỉ thật sự quay lại khi lợi nhuận đủ thuyết phục. Chuyện thứ hai là khối ngoại mỗi tuần: nếu họ bán chậm lại, có lẽ đợt sắp xếp lại danh mục đã đi qua phần nặng nhất.

Còn với bản thân, tôi chọn kiên nhẫn. Thị trường hiếm khi chạy theo lịch của mình. Nhưng về lâu dài, giá cổ phiếu thường đi theo lợi nhuận của doanh nghiệp, và đó là điều tôi muốn bám vào.

Hẹn gặp lại bạn ở ly cà phê tuần sau.

Góc nhìn HDS: …

Bài viết mang tính chia sẻ, không phải khuyến nghị mua hoặc bán cổ phiếu nào.